بارشد بانکها و ایجاد دفترهای پرشمار در مناطق گوناگون ، شبکه های بانکی کم کم برای مردم قابل لمس شد و نشان داد که میتوان با اعتبارات نیز در کارها دادو ستد کرد.

با این اقدامات هرچند در گذشته نیز با شکل های ابتدایی انجام میگرفت اما دادوستد در شبکه بانکی سنتی براساس قانون بودو این لازمه جوامعی بود که تا قبل از آن بدون قوانین نوشته شده اداره میشد.درشروع نیاز به تغییر کارسازمانهای قانون گذارو تغییر نوع حکومت ها بود تا شکل سیستم پولی آنها نیز تغییر کند.

با این که رشد بانکها تحولات عظیمی را در نظام سرمایه ای ایجاد کرد ، اما با ورود فناوری اطلاعات ، بانکها دچار آنچنان جهشی در خدمات و تحولی درسازمانهایشان شدند که دیگر با شکل و نوع سازمانهای مالی  قبل از آن قابل مقایسه نبود.این تحول ریشه در ساختارسازی فناوری اطلاعات دارد و نشان دهنده آن است که فناوری اطلاعات فقط کامپیوتری شدن نیست.

فناوری و بانکداری:

حقوق مشتری و منافع بانک

در جامعه هرشخصی از حق آزادی برخوردار است اما بسیاری از مواقع شرایط فنی و تکنولوژیک این احساس را از فرد میگیرد، مانند وقتی که مجبوریم در ترافیک بمانیم ویا وقتی مجبور به مراجعه حضوری به شعبه خاصی از یک بانک خاص هستید که اینها بطور پنهان سخت و محدودکننده زندگی برای افراد است. اما با استفاده از فناوری اطلاعات در بانکداری در میابیم که این مشکلات قابل جداسازی ودارای راه حل های نوینی هستند.

هم اکنون در اروپا بیش از نیمی از بانکها به بانکداری اینترنتی (INTERNET BANKING) روی آورده اند وبزرگترین دلیل این اشتیاق بانکها، افزایش وفاداری مشتری است چراکه اینکار باعث میشود فرد درهر جا ، امکان استفاده از خدمات بانکی را داشته و احساس جدایی از بانک را نداشته باشد.

ازبین رفتن محدودیتهای جغرافیایی ونیز از بین رفتن محدودیتهای زمانی برای دسترسی به بانک از جمله مهمترین عوامل افزایش کارایی بانکداری نوین است.علاوه بر آن این یک بازی برد است وبه این وسیله هزینه ایجاد هزاران شعبه فیزیکی به تاسیس یک شعبه مجازی کاهش میابد واین برای بانک یعنی یک برد واقعی در هزینه !!.

ابزارهای نوین

شاید نمود اولیه بانکداری الکترونیکی درهر جامعه ، تغییر درشیوه های پرداخت باشد. این شیوه ها درهر زمان یک هدف را داشتند یعنی هدف از پرداخت، انتقال یک اعتبار از یک طرف با طرف دیگر بوده که این میتوانست هم بصورت انتقال کالای واسطه مانند پول باشد و هم انتقال کالای جایگزین وهم سند مدت دار برای انتقال اعتبار.

این اسناد دربانکداری الکترونیکی میتوانند بصورت هوشمند عمل کنند .یعنی میتوانند بصورت کارتهای بدهی (DEBIT) مبلغ مورد نظر را از ذخیره مشتری کم کند و هم میتواند مبلغ را از هزینه اعتبار فرد کاسته و آنرا بصورت واقعی پرداخت کنند که اینکار را با حساب های اعتباری انجام میدهند.

در معاملات روزمره چک نیز یکی از وسایل تبادل اعتباراست که نمونه نوین آن چک الکترونیکی است و با آن میتوان بصورت بسیار امن تر اعتبار را بصورت تاخیری انتقال داد. کارتهای هوشمند نیز که نوعی کارتهای بدهکار غیروابسته اند در بسیاری از موارد میتوانند مورد استفاده قرار گیرند مانند کارتهای تلفن و کارتهای خرید وهدیه وانواع دیگر این موارد.

بانکداری نوین از نوع ایرانی

بانکداری نوین از حدود سال 1350 با ورود اولین خود پرداز اغاز شد اما بدلیل نبود علم ومشکلات داخلی بانکها ، اینکار تا سال 1370 به تعویق افتاد .البته بانکداری ماشینی و استفاده از آن از سالهای قبل از آن در بانک مرکزی وهسته بانکهای مختلف رواج یافته بود. اما این کارها نمودی بین مردم نداشت.استفاده از اولین کارتهای بانکی و نخستین خود پرداز توسط بانک سپه عملیاتی شد و بعد از آن استفاده از این روشها بصورت گسترده تری رواج یافت و با شروع به کار شبکه شتاب (شبکه تبادل اطلاعات بانکی) گامی بسیار اساسی در نقل و انتقال وجوه برداشته شد.

با وجود صدور میلیونها کارت بانکی در کشور، هنوز خدمات بانکداری الکترونیکی دارای مشکلات اساسی است و بانکها نیز در کمتر موردی برای مشکلات، جوابی دارند.

هرچند مفهوم بانکداری مجازی درکشور معنای واقعی ندارد اما بانکها میتوانند برخی خدمات را از طریق وب سایت اینترنتی خود، به مشتریان عرضه کنند. همچنین در تولید دستگاه های بانکی ، مانند خودپرداز و سایر تجهیزات نیز به دانش تولید دست یافته و هم اکنون در داخل، توان تولید این محصولات وجود دارد.

براساس قانون چهارم، توسعه بانکها به ارایه بسیاری از خدمات با شیوه های الکترونیک موظف بوده اند که تاکنون به اهداف آن ،دست پیدا نکرده ایم.

شاید اصلی ترین مشکل این عدم توفیق را بتوان درنبود فرهنگ استفاده و نیز نبود فرهنگ ارایه خدمات جستجو کرد.حال با این اوصاف بانکها ارایه خدمات را، تنها با تبلیغات و امثال آن ترویج میکنند که این امر به رشد این خدمات بدون داشتن فرهنگ خواهد انجامید و مشکلات ثانویه را در پی خواهد داشت.

برای گسترش بانکداری نوین موارد مختلفی باید مورد استفاده باشد، از جمله تجربه ی سایر کشورها مانند آمریکا +مالزی+کانادا و تایلند که توسعه خدمات را بر پایه ی زیرساختها دردستور کار خود قرار داده اند و اینکار را در کنار فرهنگ سازی برنامه ریزی شده انجام داده اند و با این روش توانسته اند این خدمات را همه گیر و کاربردی کنند.یعنی استفاده از خدمات الکترونیکی به حرکت در تمام سطوح نیازمند است و بارشد شاخصه های مختلف ، نمی توان به آن دست یافت که این مفهوم یک قانون طبیعی است؛ همه یا هیچ!!